Trào ngược dạ dày tái đi tái lại: Uống thuốc đỡ rồi ngưng lại bị, vì sao?
Uống thuốc giảm tiết axit thì êm, nhưng vừa ngưng vài ngày là ợ chua, nóng rát quay lại. Dược sĩ Nhà Thuốc 80 chỉ ra gốc rễ nằm ở cái van thực quản và 5 việc làm ngay tại nhà.
Uống thuốc thì êm, ngưng là bị lại
Hễ thấy nóng rát sau xương ức, ợ chua, nghẹn vướng cổ họng là nhiều người chạy ngay ra tiệm thuốc mua mấy viên giảm tiết axit hoặc mấy gói thuốc sữa về uống. Uống vào công nhận êm thật, dạ dày dịu hẳn. Nhưng hễ ngưng thuốc vài bữa hoặc ăn uống lệch giờ một cái là cơn ợ chua, nóng rát lại quay về như cũ.
Uống thuốc hoài thì sợ viêm teo niêm mạc, thiếu canxi, loãng xương. Vòng luẩn quẩn "uống – đỡ – ngưng – tái phát" làm không ít người phát bực mà không hiểu vì sao.
Axit chỉ là kẻ châm lửa, cái van hở mới là thủ phạm
Nhiều người nghĩ dạ dày dư axit nên nó mới trào lên. Thật ra, axit chỉ là chất gây rát bỏng niêm mạc, còn cái van một chiều (cơ thắt thực quản dưới) bị hở mới là gốc rễ.
Bình thường, cái van này đóng kín mít, chỉ mở ra khi nuốt thức ăn rồi khép chặt lại. Nó bị hở do 3 nguyên nhân đời thường:
- Ăn no ứ hự rồi nằm phè ra: Bụng no căng, cộng thêm việc nằm ngả lưng hoặc mặc quần chật ép lên ổ bụng. Áp lực tăng vọt đẩy bung cái van, dịch vị cứ thế ùa lên thực quản.
- Căng thẳng, mất ngủ triền miên: Não và ruột thông với nhau qua trục thần kinh. Hễ căng thẳng, lo âu là thần kinh kích thích dạ dày co bóp loạn xạ, van thực quản đóng mở lộn xộn.
- Axit bị triệt tiêu quá mức: Axit sinh ra để tiêu hóa thức ăn và diệt khuẩn. Uống thuốc giảm tiết axit dài ngày làm thức ăn chậm tiêu, sinh hơi trướng bụng, hơi men lại đẩy ngược lên họng.
5 việc làm ngay tại nhà để cắt cơn tái phát
- Ăn lưng lửng bụng (7-8 phần no): Chia nhỏ bữa ăn, nhai thật kỹ. Ăn vừa đủ để dạ dày có chỗ co bóp nhẹ nhàng.
- Cấm nằm ngay trong 2-3 tiếng sau ăn: Trọng lực tự nhiên là chiếc khóa tốt nhất giữ dịch vị nằm yên. Ăn xong nên đi bộ thong thả 15 phút, tuyệt đối không nằm xem tivi hay ngủ ngay.
- Kê cao đầu giường 15cm khi ngủ: Nâng cả phần chân đầu giường hoặc dùng gối dốc thoai thoải (nâng cả vai và ngực). Đừng kê nhiều gối mềm chỉ gập mỗi cái cổ lại càng ép thêm bụng.
- Bớt cà phê lúc đói, rượu bia, đồ chua cay: Mấy món này vừa kích thích tiết axit vừa làm nhão cơ thắt thực quản.
- Tập thở bụng 5 phút khi căng thẳng: Hít sâu bằng mũi phình bụng, thở chậm bằng miệng xẹp bụng để làm dịu hệ thần kinh thực vật.
Khi nào cần đi khám hoặc cấp cứu ngay?
Đi cấp cứu 115 ngay nếu: Đau tức ngực dữ dội lan ra vai, hàm, cánh tay kèm khó thở, vã mồ hôi lạnh. Đây có thể là nhồi máu cơ tim, không tự suy đoán là trào ngược dạ dày!
Cần đi khám sớm nếu:
- Nuốt nghẹn, nuốt khó hoặc cảm giác thức ăn mắc kẹt tăng dần.
- Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen sệt như bã cà phê.
- Sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân.
Lời nhắn nhủ từ Dược sĩ Nhà Thuốc 80
Thuốc ức chế axit là công cụ quý để làm dịu vết loét trong đợt cấp, nhưng không phải thuốc uống trường kỳ thay cơm. Muốn dứt điểm trào ngược, phải sửa từ nết ăn, nết ngủ và giải tỏa căng thẳng.
Trước khi tự đổi thuốc, hãy hỏi Dược sĩ
- Tôi đã uống thuốc giảm axit liên tục mấy tuần rồi, đã đến lúc giảm liều dần chưa?
- Tôi có đang dùng thuốc huyết áp, giảm đau nào làm giãn cơ thắt thực quản không?
- Tôi có thể dùng thêm men tiêu hóa hay chất xơ hòa tan để bớt trướng bụng không?
Trao đổi khi cần tư vấn
Cần hướng dẫn theo dõi triệu chứng và chỉnh lại chế độ sinh hoạt, mời bạn ghé Nhà Thuốc 80 CS2 tại 259 Thủ Khoa Huân, Phú Thủy, Phan Thiết, Bình Thuận hoặc nhắn tin để Dược sĩ hỗ trợ tận tình.
Nguồn tham khảo
- Gastroesophageal Reflux Disease (GERD) - MedlinePlus NLM
- Heartburn and acid reflux - NHS UK
- GERD in Adults - NIDDK NIH
