Nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ và cách xử trí an toàn tại nhà
Hướng dẫn nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ qua quy tắc FAST và các lưu ý xử trí an toàn, đúng cách tại nhà.
Đột quỵ (tai biến mạch máu não) là tình trạng nguy kịch cần được hỗ trợ y tế khẩn cấp. Nhận biết sớm và xử trí đúng cách trong những phút đầu tiên có vai trò cực kỳ quan trọng đối với khả năng phục hồi của người bệnh. Bài viết dưới đây chia sẻ thông tin tham khảo giúp bạn và gia đình chủ động hơn trong tình huống khẩn cấp.
Bạn đang gặp gì?
Trong cuộc sống thường ngày, đột quỵ có thể xảy ra bất ngờ mà không có cảnh báo trước rõ rệt. Người bệnh đột ngột gặp các tình trạng như méo miệng, yếu một bên tay chân, nói ngọng hoặc không nói được, đau đầu dữ dội hoặc mất thăng bằng.
Nhiều gia đình khi thấy người thân gặp các triệu chứng này thường nhầm lẫn với trúng gió, mệt mỏi thông thường nên tự ý xử lý bằng các phương pháp dân gian, làm mất đi "khung giờ vàng" để hỗ trợ y tế.
Vì sao xảy ra?
Đột quỵ xảy ra khi mạch máu nuôi não bị tắc nghẽn (nhồi máu não) hoặc bị vỡ (xuất huyết não). Khi đó, các tế bào não bị thiếu oxy và dinh dưỡng sẽ bắt đầu tổn thương trong vòng vài phút. Các yếu tố nguy cơ thường gặp bao gồm huyết áp cao kiểm soát kém, tiểu đường, mỡ máu, lối sống ít vận động hoặc các bệnh lý tim mạch ở người lớn tuổi.
Bạn có thể làm gì hôm nay?
Hãy ghi nhớ quy tắc F.A.S.T để nhận biết nhanh các dấu hiệu nghi ngờ đột quy:
- F (Face - Khuôn mặt): Yêu cầu người bệnh cười. Một bên mặt có bị chảy xệ hoặc méo lệch không?
- A (Arm - Cánh tay): Yêu cầu nâng cả hai tay lên. Một bên tay có bị rơi xuống hoặc yếu hơn bên kia không?
- S (Speech - Giọng nói): Yêu cầu lặp lại một câu đơn giản. Giọng nói có bị ngọng, líu lưỡi hoặc không rõ chữ không?
- T (Time - Thời gian): Nếu thấy bất kỳ dấu hiệu nào ở trên, hãy lập tức gọi cấp cứu 115 hoặc đưa người bệnh đến bệnh viện có chuyên khoa đột qụy gần nhất ngay.
Dấu hiệu cần đi khám ngay
Các tình huống khẩn cấp cần gọi 115 hoặc đến bệnh viện ngay lập tức:
- Méo miệng, lệch một bên mặt xuất hiện đột ngột.
- Yếu hoặc liệt hẳn một bên tay, chân, không thể cầm nắm hoặc đi lại.
- Nói ngọng, khó nói, nói lảm nhảm hoặc hoàn toàn không hiểu lời người khác.
- Mờ hoặc mất thị lực một hoặc cả hai mắt bất ngờ.
- Đau đầu dữ dội đột ngột mà không rõ nguyên nhân, kèm theo chóng mặt, mất thăng bằng.
Những điều tuyệt đối KHÔNG LÀM tại nhà:
- Không tự ý cạo gió, trích máu đầu ngón tay hoặc dái tai.
- Không cho người bệnh uống nước, ăn cháo hoặc uống bất kỳ loại thuốc nào (kể cả thuốc hạ huyết áp hay an cung) vì rất dễ gây sặc vào đường thở, cực kỳ nguy hiểm.
- Không nằm chờ xem người bệnh có tự đỡ hơn không. Mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não sẽ bị tổn thương không thể phục hồi.
Hỏi Dược sĩ câu gì để được tư vấn nhanh?
Khi cần trao đổi về các yếu tố nguy cơ sức khỏe tim mạch hoặc huyết áp cho người thân lớn tuổi, bạn có thể hỏi Dược sĩ:
- *"Người nhà tôi bị cao huyết áp thì cần lưu ý gì để kiểm soát tốt chỉ số tại nhà?"*
- *"Làm thế nào để sử dụng máy đo huyết áp bắp tay đúng cách và chính xác nhất?"*
- *"Tôi nên chuẩn bị hộp thuốc cá nhân tại nhà cho người lớn tuổi như thế nào?"*
Nếu người thân của bạn đang dùng các thuốc kiểm soát huyết áp, tim mạch, tiểu đường... hoặc có bệnh lý nền, hãy liên hệ với Dược sĩ để kiểm tra trùng thành phần hoặc được hướng dẫn thời điểm uống thuốc an toàn, tránh tương tác thuốc ngoài ý muốn.
---
*Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo, giúp nhận biết dấu hiệu khẩn cấp để đưa đi viện kịp thời. Bài viết không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa chuyên nghiệp.*
