Mất điện mùa mưa: bảo quản thuốc cho người cao tuổi thế nào?

Mùa mưa có thể làm nhà ẩm, dột, nước tràn vào góc để đồ hoặc mất điện bất ngờ. Với gia đình có người cao tuổi đang dùng thuốc huyết áp, tim mạch, tiểu đường, thuốc nhỏ mắt, thuốc dạng lỏng hoặc insulin, câu hỏi thường gặp là: thuốc còn dùng được không, có cần bỏ không, có được tự ngưng tạm vài ngày không?

Câu trả lời an toàn là không đoán bằng mắt thường. Một số thuốc nhìn vẫn bình thường nhưng đã bị ảnh hưởng bởi nhiệt, ẩm, nước bẩn hoặc mất lạnh. Gia đình nên kiểm tra nhãn, tách riêng thuốc nghi bị ảnh hưởng và hỏi Dược sĩ hoặc bác sĩ trước khi tiếp tục dùng.

Thuốc dính nước bẩn hoặc nước ngập: đừng tiếc

FDA khuyến cáo thuốc đã tiếp xúc với nước lũ hoặc nước không an toàn nên được bỏ và thay thế, kể cả khi thuốc còn trong chai có nắp. Lý do là nước bẩn có thể làm thuốc nhiễm bẩn, hỏng bao bì hoặc làm mất an toàn khi dùng.

Với người cao tuổi, điều này đặc biệt quan trọng vì nhiều người đang dùng thuốc hằng ngày cho bệnh mạn tính. Nếu hộp thuốc, vỉ thuốc, chai thuốc nhỏ mắt, siro, thuốc nước hoặc hộp chia thuốc bị ướt bởi nước bẩn, không nên lau khô rồi dùng tiếp theo cảm tính. Hãy để riêng trong túi, ghi chú thuốc nào bị ảnh hưởng và liên hệ Dược sĩ hoặc cơ sở y tế để được hướng dẫn thay thế.

Mất điện và thuốc cần bảo quản lạnh

FDA lưu ý một số thuốc cần bảo quản lạnh, ví dụ insulin và một số kháng sinh dạng lỏng. Khi mất điện kéo dài, thuốc cần lạnh có thể không còn được bảo quản đúng điều kiện. Với thuốc dùng duy trì sự sống như insulin, FDA nêu rằng trong một số tình huống khẩn cấp có thể phải dùng cho đến khi có nguồn thay thế, nhưng người bệnh cần liên hệ nhân viên y tế càng sớm càng tốt.

CDC khuyến cáo khi xử lý insulin trong tình huống khẩn cấp: cố gắng giữ insulin mát, không để đông đá, tránh nhiệt trực tiếp và ánh nắng. Insulin đã đông đá có thể giảm hiệu quả. Đây không phải lời khuyên tự quyết định mọi loại insulin đều dùng được sau mất điện, mà là nhắc gia đình cần có phương án hỏi bác sĩ, Dược sĩ và tìm nguồn thay thế.

Người cao tuổi cần danh sách thuốc rõ ràng

FDA khuyến cáo người cao tuổi cần cẩn trọng khi dùng thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, thảo dược và thực phẩm bổ sung; đồng thời nên giữ danh sách thuốc đang dùng để chia sẻ với nhân viên y tế. Danh sách này nên gồm thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, vitamin, thực phẩm bổ sung, thuốc nhỏ mắt, thuốc bôi và thảo dược nếu có.

Khi xảy ra mất điện hoặc thuốc bị ướt, danh sách thuốc giúp gia đình hỏi đúng câu: thuốc nào bắt buộc không được ngưng, thuốc nào cần lạnh, thuốc nào có thể thay thế sớm, thuốc nào cần đem theo khi đi khám. Không nên gom nhiều loại thuốc vào một chai hoặc một hộp không nhãn, vì khi có sự cố sẽ rất khó biết thuốc nào bị ảnh hưởng.

Checklist nhanh khi mưa lớn hoặc mất điện

• Để thuốc ở nơi khô, cao, tránh cửa sổ bị tạt mưa, tránh phòng tắm và bếp ẩm.

• Thuốc cần lạnh nên để riêng, có nhãn rõ, không để lẫn với thực phẩm bị rò nước.

• Nếu mất điện, hạn chế mở tủ lạnh nhiều lần và ghi lại khoảng thời gian mất điện để hỏi Dược sĩ hoặc bác sĩ.

• Không dùng thuốc đổi màu, chảy nước, vỡ viên, mốc, mất nhãn, nắp bẩn hoặc có mùi lạ.

• Thuốc bị nước bẩn chạm vào nên tách riêng, không đặt lại vào tủ thuốc chung.

• Chuẩn bị ảnh toa thuốc, số điện thoại bác sĩ theo dõi, nhà thuốc quen và người thân có thể hỗ trợ khi cần mua thay thế.

Khi nào cần hỏi Dược sĩ hoặc bác sĩ ngay

Hỏi Dược sĩ hoặc bác sĩ ngay nếu thuốc cần lạnh bị mất lạnh, insulin có dấu hiệu bất thường, thuốc dính nước bẩn, người cao tuổi hết thuốc bệnh mạn tính, hoặc gia đình không chắc thuốc còn dùng được không. Không tự ngưng thuốc huyết áp, tim mạch, tiểu đường, chống đông, thuốc động kinh hoặc thuốc điều trị bệnh mạn tính khi chưa có hướng dẫn.

Nếu người cao tuổi có lơ mơ, khó thở, đau ngực, đường huyết quá cao hoặc quá thấp nếu có máy đo, ngất, yếu liệt, nôn ói nhiều, mất nước hoặc triệu chứng nặng lên sau khi bỏ liều hay dùng thuốc nghi hỏng, cần liên hệ cơ sở y tế. Nhà Thuốc 80 CS2 tại 259 Thủ Khoa Huân, Phú Thủy, Phan Thiết, Bình Thuận có thể hỗ trợ kiểm tra nhãn và hướng dẫn câu hỏi cần hỏi bác sĩ, nhưng không thay thế khám khi có dấu hiệu nguy hiểm.

Hỏi đáp nhanh

Thuốc bảo quản lạnh bị mất lạnh có dùng tiếp được không?

Không nên tự kết luận. Hãy ghi lại thời gian mất điện, kiểm tra nhãn của từng thuốc và hỏi Dược sĩ hoặc bác sĩ, đặc biệt với insulin hoặc thuốc điều trị bệnh mạn tính.

Thuốc bị nước bẩn chạm vào có thể lau khô để dùng tiếp không?

Không nên. FDA khuyến cáo thuốc đã tiếp xúc với nước lũ hoặc nước không an toàn nên được loại bỏ và thay thế vì có nguy cơ nhiễm bẩn.

Cần tư vấn kín đáo, dễ hiểu và phù hợp tình trạng cá nhân, ghé Nhà Thuốc 80 CS2 tại 259 Thủ Khoa Huân, Phú Thủy, Phan Thiết, Bình Thuận. Có thể nhắn Zalo 0943 872287 hoặc đặt sản phẩm chính hãng nhathuoc80.vn

Nguồn tham khảo

• FDA: Safe Drug Use After a Natural Disaster - https://www.fda.gov/drugs/emergency-preparedness-drugs/safe-drug-use-after-natural-disaster

• FDA: Emergency Preparedness - Keeping Medications Safe - https://www.fda.gov/drugs/fda-drug-info-rounds-video/emergency-preparedness-keeping-medications-safe-feb-2016

• CDC: Managing Insulin in an Emergency - https://www.cdc.gov/diabetes/articles/managing-insulin-in-emergency.html

• FDA: 5 Medication Safety Tips for Older Adults - https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/5-medication-safety-tips-older-adults