Giảm nguy cơ té ngã ở người cao tuổi: kiểm tra lối đi từ giường đến nhà vệ sinh trước khi ngủ
Checklist thực tế giúp gia đình dọn vật dễ gây vấp trên lối từ giường đến nhà vệ sinh và chuẩn bị cách gọi trợ giúp cho người cao tuổi.

Trả lời nhanh
Trước khi người cao tuổi đi ngủ, gia đình nên kiểm tra lối đi từ giường đến nhà vệ sinh và dọn dây điện lỏng, thảm rời cùng đồ vật có thể gây vấp. Lối vào và khu vực trước nhà vệ sinh cần thông thoáng. Nếu người cao tuổi sử dụng điện thoại hoặc thiết bị báo động cá nhân, hãy đặt thiết bị trong tầm với. Giày hoặc dép nên vừa chân, khó tuột và có độ bám tốt.
Những biện pháp này có thể giúp giảm nguy cơ té ngã, nhưng không loại bỏ hoàn toàn khả năng té. CDC cho biết té ngã không phải là điều chắc chắn xảy ra khi tuổi cao và có những cách đã được chứng minh giúp giảm hoặc phòng ngừa té ngã (CDC).
Dọn dẹp an toàn trước khi ngủ
Gia đình nên đi lại và quan sát toàn bộ lộ trình thường dùng, đặc biệt là vị trí người cao tuổi đặt chân khi đứng dậy, các chỗ chuyển hướng và đoạn ngay trước nhà vệ sinh. Mục tiêu là loại bỏ những vật khiến họ phải bước qua, lách tránh hoặc đi vòng trong đêm.
Không nên yêu cầu người cao tuổi tự nâng, kéo hoặc với để dọn dẹp nếu đó là việc khó đối với họ. Khi cần xử lý những vật ở vị trí cao, nặng hoặc khó tiếp cận, người hỗ trợ nên thực hiện (NHS).
Checklist 5 điểm từ giường đến nhà vệ sinh
Hãy kiểm tra theo đúng trình tự di chuyển. Sau khi dọn, giữ các khu vực này thông thoáng trong suốt đêm.
1. Ngay cạnh giường
- Dọn vật cản tại vị trí người cao tuổi thường đặt chân khi đứng dậy.
- Không để đồ vật khiến họ phải bước qua hoặc lách tránh.
- Đặt điện thoại hoặc thiết bị báo động cá nhân trong tầm với nếu họ sử dụng.
- Chuẩn bị giày hoặc dép vừa chân, khó tuột và có độ bám tốt.
NHS khuyên mang theo điện thoại di động hoặc sử dụng thiết bị báo động cá nhân. NHS cũng khuyên mang giày hoặc dép vừa chân, không dễ tuột và có độ bám tốt (NHS).
2. Toàn bộ lối đi
- Dọn dây điện lỏng, thảm rời và đồ đạc có thể gây vấp.
- Giữ lối đi từ giường đến nhà vệ sinh thông thoáng.
- Kiểm tra kỹ các chỗ chuyển hướng và đoạn ngay trước cửa nhà vệ sinh.
- Không để đồ dùng tạm thời trên đường đi.
NHS khuyên không để nhà có quá nhiều đồ đạc hoặc những vật có thể gây vấp, chẳng hạn dây điện lỏng và thảm rời (NHS).
3. Lối vào và khu vực nhà vệ sinh
- Giữ lối vào và khu vực trước nhà vệ sinh không bị đồ đạc chắn.
- Dọn các vật nhỏ hoặc đồ dùng tạm đặt có thể cản trở lối đi.
- Có thể cân nhắc dùng thảm chống trượt trong bồn tắm hoặc khu vực tắm vòi sen.
- Có thể cân nhắc tay vịn trong phòng tắm hoặc dụng cụ hỗ trợ đi lại khi phù hợp với nhu cầu của người cao tuổi.
NHS liệt kê thảm chống trượt trong bồn tắm hoặc khu vực tắm vòi sen, tay vịn trong phòng tắm và dụng cụ hỗ trợ đi lại trong các biện pháp có thể cân nhắc để phòng té ngã (NHS).
4. Phương án gọi trợ giúp
- Thống nhất người cao tuổi sẽ dùng điện thoại, thiết bị báo động cá nhân hay gọi người nhà bằng cách nào.
- Kiểm tra thiết bị hoạt động và nằm trong tầm với.
- Thống nhất trước người sẽ được liên hệ khi cần.
- Biết cách gọi dịch vụ cấp cứu tại địa phương trong tình huống nghiêm trọng.
NHS khuyên lập kế hoạch ứng phó khi bị té và mang theo điện thoại hoặc sử dụng thiết bị báo động cá nhân để gọi trợ giúp khi cần (NHS).
5. Giày hoặc dép
Giày hoặc dép cần vừa chân, không dễ trượt khỏi chân và có độ bám tốt. Không nên để người cao tuổi đi qua lối đi trong tình trạng dép dễ tuột hoặc không vừa chân. Đây là một trong những biện pháp NHS khuyến nghị để phòng té ngã (NHS).
Khi nào kiểm tra nhà ở là chưa đủ?
Việc dọn lối đi có thể chưa giải quyết được toàn bộ nguy cơ nếu người cao tuổi đã từng té, lo lắng về thăng bằng hoặc gặp khó khăn khi vận động. Khi đó, nên trao đổi với bác sĩ hoặc cơ sở y tế phù hợp (NHS).
Đánh giá nguy cơ té ngã hoặc dịch vụ chuyên về té ngã có thể xem xét các vấn đề như yếu cơ, xương yếu, thị lực, độ an toàn của nhà ở và những thuốc đang sử dụng. NHS cũng khuyên kiểm tra mắt thường xuyên, đồng thời kiểm tra tai và thính lực khi phù hợp vì các vấn đề về tai có thể ảnh hưởng đến thăng bằng (NHS).
Nếu cho rằng thuốc đang dùng có thể ảnh hưởng đến thăng bằng, hãy trao đổi với bác sĩ hoặc Dược sĩ (NHS).
Nếu người cao tuổi bị té trong đêm
Hãy giữ bình tĩnh, dành thời gian kiểm tra xem người bị té có đau hoặc có thể bị thương không, rồi đánh giá xem họ có thể tự đứng dậy hay không (NHS).
- Nếu có thể bị chấn thương ở đầu, lưng, cổ hoặc hông, hoặc không thể đứng dậy, hãy gọi dịch vụ cấp cứu theo hướng dẫn tại địa phương.
- Nếu người bị té không thể đứng dậy, không nên tự mình nhấc họ lên. Hãy giữ họ thoải mái và ấm trong khi chờ trợ giúp.
- Nếu điện thoại hoặc thiết bị báo động ở trong tầm với, hãy dùng thiết bị để gọi trợ giúp.
- Nếu không với tới điện thoại hoặc thiết bị báo động, có thể gọi to hoặc tạo tiếng động bằng cách đập vào tường hay sàn nhà để thu hút sự chú ý.
- Nếu người bị té cảm thấy có thể tự đứng dậy, không nên đứng lên quá nhanh. Họ có thể lăn sang bên, dùng tay chuyển sang tư thế quỳ, tìm một điểm tựa chắc chắn, đứng dậy từ từ rồi ngồi xuống và nghỉ.
- Người hỗ trợ chỉ nên giúp thận trọng khi người bị té có thể tự đứng; không tự mình nâng họ lên.
Nếu sau khi té người đó bị đau, có thể bị thương hoặc cảm thấy không khỏe, hãy tìm trợ giúp y tế khẩn cấp theo hướng dẫn tại địa phương (NHS).
Checklist 1 phút trước khi ngủ
- [ ] Khu vực cạnh giường không còn vật cản ở vị trí đặt chân.
- [ ] Dây điện lỏng, thảm rời và đồ vật có thể gây vấp đã được dọn khỏi lối đi.
- [ ] Giày hoặc dép vừa chân, khó tuột và có độ bám tốt.
- [ ] Lối vào và khu vực trước nhà vệ sinh thông thoáng.
- [ ] Điện thoại hoặc thiết bị báo động cá nhân nằm trong tầm với.
- [ ] Gia đình đã thống nhất cách gọi trợ giúp khi cần.
Gia đình có thể dùng checklist này để chủ động loại bỏ những vật dễ gây vấp và chuẩn bị cách gọi trợ giúp trước khi đi ngủ (CDC; NHS).
Nếu cần trao đổi thêm, bạn có thể liên hệ Nhà Thuốc 80 cs2 tại 259 Thủ Khoa Huân, Phú Thủy, Phan Thiết, Bình Thuận để hỏi xem phạm vi hỗ trợ nào phù hợp với nhu cầu của gia đình.
